Groenmarkt, Amsterdam
Groenmarkt is een gebiedsontwikkeling aan de rand van de Jordaan, langs de Singelgracht in Amsterdam. De participatie met de buurt stelde het maken van een buurtgemeenschap centraal, in een groene omgeving. De Groenmarkt was van oudsher een overslaghaven met markt van groenten en fruit uit de ommelanden, de poort naar de Jordaan. Het ontwerp en de bouw zijn tot stand gekomen in samenwerking met Ronald Janssen Architecten en Buro Harro.
De stedenbouwkundige opzet is georganiseerd rondom een centraal plein, het midden van de buurt waar de oude bewoners en de nieuwe bewoners elkaar ontmoeten, sporten en de kinderen schommelen, tikkertje spelen. Het woonblok Groenmarkt ligt aan het buurtplein en de Singelgracht. De overstekende betonnen vloervelden weren de zon in hoogzomer en in de winter kan de zon rijkelijk binnenkomen. Daarmee past het gebouw in de reeks van naoorlogse brutalistische gebouwen langs de Singelgracht met als buurpand het Liander verdeelstation, de parkeergarage van Piet Zanstra, het politiehoofdkantoor Elandsgracht.
De vloerranden verspringen expressief. Zo ontstaan de erkers met korte zichtlijnen op het water van de Singelgracht en op het buurtplein zoals de oma’s die vroeger uit hun raam hingen in de Jordaan. De verspringende vloerranden en baksteengevelvlakken zijn de dragers van ecologie en biodiversiteit, als een rots met planten en vogels. Op het dak ligt een duinlandschap met naaldbomen en zwembad. Deze bewoners gaan op zondag niet naar de duinen, maar de duinen zijn naar Amsterdam gekomen. De duintuin werkt als een magneet: bewoners van de koopappartementen en de sociale huur voor ouderen uit de Jordaan komen hier samen, nemen de dag door, letten op elkaar. Twee gemeenschappelijke ruimten in het woongebouw bieden plaats om te vergaderen, samen te eten of om een feestje te vieren.
Het woonwerkgebouw aan de overzijde van het buurtplein is een invulopgave in de Marnixstraat, voorheen een negentiende-eeuwse boulevard met statige panden en rijke ornamentiek. Het gebouw volgt eenzelfde typologie van beneden- en bovenwoningen, werken in de plint, een repetitie van voordeuren aan de straat. De baksteenverbanden met veel plastiek per woning beantwoorden aan de negentiende-eeuwse ornamentiek. In de zijgevels zijn 158 insect- en vogelnestkasten opgenomen, als een onderdeel van het boetseren van de zijgevels. Opkomend groen in de zijgevels zorgt voor ecologie en biodiversiteit.
Groenmarkt won de Zuiderkerkprijs 2022.
Naam project: Groenmarkt
Datum begin opdracht: 2015
Datum oplevering: 2022
Adres: Marnixstraat, Singelgracht, Amsterdam
Functie: Woningbouw
Oppervlakte bvo: 7.475 m²
Bouwkosten: EUR 20.000.000,- excl. btw
Opdrachtgever: Edwin Oostmeijer Projectontwikkeling en HBB groep
Constructeur: Kooij & Dekker Ingenieursbureau voor Bouwtechniek
Aannemer: HBB groep
Architectenburo’s: Ronald Janssen Architecten, Bastiaan Jongerius Architecten
Architecten: Ronald Janssen, Bastiaan Jongerius
Medewerkers: Chun Hin Leung, Gertjan van Laar, Magdalena Stanczak
Fotografie: Sebastian van Damme / Jeroen Musch